Over

Even voorstellen

Dank voor je bezoek aan dit platform! Op deze website willen we samen met jou onderzoeken of vispassages werken en welke vissoorten hier gebruik van maken. Ben je bekend met vispassages? Ze worden ook wel vistrappen genoemd. Op plekken waar stuwen of gemalen de doorgang voor vissen blokkeren, worden alternatieve routes aangelegd waar de vis in ‘sprongetjes’ de stuw of het gemaal kan passeren.

 

 

Door het plaatsen van onderwatercamera’s kunnen we zien of de vispassages ook daadwerkelijk gebruikt worden en welke vissoorten er gebruik van maken. Maar om al deze beelden te determineren kunnen we wel wat hulp gebruiken! Help jij mee?

Wie zijn wij? Wij zijn een samenwerking tussen waterschap Aa en Maas en Arcadis. Afgelopen jaren hebben waterschappen, Arcadis en andere onderzoeksbureaus al veel onderzoek gedaan naar vispassages. Uit deze onderzoeken is de behoefte ontstaan de resultaten met een breder publiek te delen en meer mensen actief bij het onderzoek te betrekken. Daarom hebben we deze unieke tool ontwikkeld! Graag leggen we uit hoe het werkt.

 

Hoe werkt het?

Stap 1 - meld je aan!

Jouw determinaties dragen bij aan onderzoek. We willen graag betrouwbare data leveren. Daarom is het belangrijk dat je een account aan maakt, om misbruik te voorkomen. Daarnaast kan je op je account je scores bijhouden. Het aanmaken van een account bestaat alleen uit je naam, je email adres en je wachtwoord. Deze gegevens worden verder nergens voor gebruikt!

Stap 2 - identificeer de waarnemingen

Bekijk de beelden die worden afgespeeld (A). Onder het filmpje kun je een keuze maken in welke vissoort jij denkt dat op de beelden te zien is. Klik op een soort en controleer of de beschrijving overeenkomt met wat je ziet (B). Voor meer informatie, volg de link naar de website van Sportvisserij Nederland. Als je wel een vis ziet, maar niet de soort herkend, klik dan op het vraagteken (C) Let op! Dit kan bij veel (>50%) beelden het geval zijn! Als er geen vis zichtbaar is op het filmpje, klik dan op het kruis (D). Als het lukt, dan kan je ook een inschatting maken van de lengte van de vis (E) en het aantal vissen dat je ziet in het filmpje (F). Maar dit is niet verplicht! Voor meer hulp, discussie of voor het delen van jouw waarneming, plaats lees of plaats een reactie (G). Nadat je jouw keuze hebt gemaakt, klik dan op 'bevestig' (H).

 

 

Stap 3 - controleer je waarnemingen

Benieuwd wat jouw score is? Bekijk je account! Hierin vind je jouw waarnemingen terug en of jouw keuze correct is. Voor goede waarnemingen verdien je punten, levels en badges! Ook deze vind je hier terug. Onder de tab 'bespreek waarnemingen' kan je lopende discussies volgen.

Veel succes! En dank voor jouw hulp in dit onderzoek!

Achtergrond

Waarom vispassages?

Nederland is een deltaland, rijk aan prachtige en diverse natuur. Een ‘delta’ is het eind van een rivier, waar deze zich vertakt en uitstroomt in de zee. Het is dus de plek waar vissoorten vanuit de zee de rivier op kunnen trekken om zich voort te planten. Denk bijvoorbeeld aan zalmen, paling en driedoornige stekelbaars. In Nederland komen 4(!) rivieren uit in de zee, namelijk de Maas, Waal, Rijn en de IJssel. Ons land is daarmee een heel belangrijke plek voor vissen om de rivieren op te kunnen zwemmen.

Maar al dat water levert ook een gevaar op voor overstromingen en het onderlopen van delen van Nederland. Met behulp van dijken, stuwen en gemalen houden we het water onder controle en kunnen we hier veilig wonen. Maar al deze dijken, stuwen en gemalen vormen tegelijkertijd een barrière voor vissen om te kunnen migreren! Waarom vissen willen migreren? 4 redenen:

  • In het voorjaar zwemmen veel vissen naar ondiepe rivieren en beken om zich voort te planten. De eitjes worden in ondiep, warm en voedselrijk water afgezet;
  • Door te migreren vindt er genetische uitwisseling tussen vispopulaties plaats. Hierdoor blijven de populaties sterk en vitaal;
  • Een vis verplaatst zich op zoek naar eten. Deze ‘foerageer’ plekken kunnen zich door de dag en door de seizoenen heen verplaatsen;
  • In de zomer zwemt vis graag naar ondiep, voedselrijk water. In de winter zwemt vis naar dieper water, veilig tegen (te) lage watertemperatuur en ijsvorming. Dus verplaatsing tussen zomer- en winterhabitat.

Het is dus belangrijk dat we deze barrières zo veel mogelijk verwijderen. Daar waar dit niet kan helpen we de vissen deze te passeren door het aanleggen van vispassages. Een stuw is bijvoorbeeld voor veel vissen te hoog om overheen te springen. Een vispassage (of vistrap) helpt de vis om in kleine stapjes deze hoogte te overbruggen.

 

Type vispassages

Er zijn veel verschillende typen vispassages aangelegd. De meest toegepaste passages in Nederland zijn de De Wit vispassage, Vertical Slot vispassage en de bekkenvispassage. Het principe is bij elke passage hetzelfde; het verschil in waterhoogte voor- en na de stuw wordt opgeknipt in kleine stapjes.

Bekkenvispassage

Dit betreft een stroomgeul om een stuw heen, waarin drempels zijn aangelegd. De drempels vormen een ‘trap’, zodat de vis door kleine stroomversnellingen en met kleine sprongetjes de hoogte overbrugt. De drempels bestaan uit hopen stortsteen of houten damwanden. Tussen de drempels is liggen 'poelen' waar de vis kan rusten.

De Wit vispassage

Deze passage bestaat uit een aaneenschakeling van compacte kamers, welke verbonden zijn door openingen (vensters) onder water. Elke kamer is slecht één vierkante meter groot, en vormen de 'poelen' waarin de vis kan rusten. Per kamer zakt het waterpeil met ongeveer 5 centimeter.

Vertical Slot vispassage

Deze passage lijkt veel op de De Wit vispassage, alleen zijn de kamers hier niet verbonden door vensters maar door gleuven ('slots').

 

Waarom monitoren?

Een vispassage is een middel om een barrière op te lossen en geen doel op zichzelf. Om te weten of het middel werkt moeten we dit onderzoeken. Er kan namelijk een hoop misgaan bij de aanleg of in het beheer en onderhoud. Eén van de onderzoeken die gedaan wordt is het monitoren van gebruik; hoeveel vissen en welke soorten passeren de vispassage. Zo krijgen we inzicht in het functioneren van de passage. Dit onderzoek wordt o.a. uitgevoerd met onderwatercamera’s. De camera wordt voor de ingang van een passage geplaatst. Als een vis van de passage gebruik maakt wordt dit op beeld vastgelegd. De beelden van dit onderzoek moeten worden gedetermineerd en daar kunnen we jouw hulp goed bij gebruiken!

Voorbeelden van onderwateropnames tijdens monitoring

 

Waarom deze tool?

Met deze tool willen wij de interessante beelden die de monitoring van vispassages oplevert met jou delen! Zo willen we laten zien wat de waterschappen doen voor de natuur, laten zien hoe vispassages werken en laten zien welke prachtige vissen in jouw omgeving voorkomen.

Maar daar blijft het niet bij. Het bekijken en determineren van beelden kost veel tijd en energie. Daarom vragen wij jou hulp hierbij! Samen kunnen we veel werk verzetten. Hierdoor ontstaat er meer ruimte voor nieuwe onderzoeken naar vispassages. En zo zorgen we samen voor de natuur. Help je mee?